niedziela, 31 stycznia 2016

Powikłania zespołu suchego oka: zapalenie i owrzodzenie rogówki


Zapalenie, a w jego następstwie owrzodzenie rogówki, występuje bardzo rzadko w normalnym, zdrowym oku. Natomiast rozwija się w przypadku upośledzenia mechanizmów obronnych oka (o tym jak film łzowy dba o naszą odporność przeczytacie tu). Zaliczamy do nich niewątpliwie: 

- zespół suchego oka, 
- noszenie soczewek kontaktowych, 
- urazy powierzchni oka - spowodowane np. niedomykalnością powiek w czasie snu (tutaj znajdziecie pomysł, jak sobie z tym radzić), nieprawidłowo rosnącymi rzęsami czy zabiegami refrakcyjnymi na rogówce (zwłaszcza LASIK)
- inne choroby powierzchni oka i przydatków np. przewlekłe zapalenie brzegów powiek, objawy oczne chorób alergicznych, osłabienie czucia rogówkowego
- choroby ogólne np. niedobór witaminy A, cukrzyca, leczenie lekami immunosupresyjnymi (miejscowo do oka lub ogólnymi).


Fot. Ciężkie owrzodzenie rogówki.




Przyczyny zapalenia rogówki mogą być różne:

- idiopatyczne – często u osób noszących soczewki kontaktowe pojawiają się takie białe plamki (nacieki) na rogówkę, badania mikrobiologiczne są ujemne, wtedy nie znamy przyczyny, czyli uznajemy, że jest to zapalenie idiopatyczne,

- bakteryjne – najczęstszą przyczyną jest Pseudomonas aeruginosa, która jest powszechnie występującą w środowisku bakterią (bytującą np. na mydle) i w ponad 60% źródłem są soczewki kontaktowe,

- grzybicze – najczęstszą przyczyną są drożdżaki, a zakażenia te występują głównie u osób, które w jakiś sposób miały uszkodzoną rogówkę np. zakłucie gałązką czy innym zabrudzonym przedmiotem (np. ogrodniczym); ważne jest to, że objawy pojawiają się późno, czyli około 3-4 tygodni po urazie,

- wirusowe – tutaj prym oczywiście wiedzie wirus opryszczki pospolitej oraz półpasiec, który stanowi reaktywację zakażenia wirusem ospy w przypadku wystąpienia spadku odporności (często u osób starszych),

- pierwotniakowe – w pierwszej kolejności Acantamoeba - warto o nim pomyśleć, gdy objawy są niewspółmiernie nasilone do stanu oka (tzn. silne dolegliwości, a oko ledwie zaczerwienione) i gdy terapia antybiotykami nie przynosi efektu. Szczególnie narażone na to zakażenie są osoby, które płuczą soczewki kontaktowe pod bieżącą wodą oraz te, które po pływaniu w basenie w ciepłych krajach od razu nakładają soczewki kontaktowe. Choroba źle się leczy i często prowadzi całkowitego zmętnienia rogówki (ślepoty), co wymaga przeszczepu rogówki; ale niestety zakażenie może reaktywować się w przeszczepionej rogówce!!! Dlatego nie płuczcie soczewek w wodzie kranowej, a po pływaniu w basenie zawsze przepłuczcie oczy i odczekajcie około pół godziny, zanim nałożycie soczewki,

- autoimmunologiczne – czyli organizm niszczy sam siebie, najczęściej występuje u osób z trądzikiem różowatym,

- neurotroficzne – występuje w wyniku utraty czucia w rogówce. Może pojawić się np. po półpaścu ocznym, prowadzi do ciężko gojących się owrzodzeń (bardzo złe rokowanie),

- ekspozycyjne – będące wynikiem niedomykalności powiek i wysychania rogówki,

- inne np. w przebiegu kiły, gruźlicy, ...


Objawy:

- ból oka,
- światłowstręt (duża wrażliwość na światło),
- zamazane widzenie,
- obrzęk i zaczerwienienie powiek,
- silne łzawienie lub ropa w oku, albo oba na raz,
- czerwone oko,
- białe „plamki” na rogówce, przymglenie całej rogówki, owrzodzenie w ciężkich przypadkach,
- perforacja (przebicie na wylot) rogówki, zmętnienie rogówki (bielmo), wrastanie naczyń w rogówkę, zanik oka – stanowią ciężkie powikłania.




Leczenie (w zależności od etiologii i nasilenia choroby, zwykle trawa kilka tygodni, w cięższych postaciach nawet miesięcy):

- zawsze bezwzględny zakaz noszenia soczewek kontaktowych do czasu całkowitego ustąpienia objawów (ważne! nie wyrzucajcie soczewek i płynu do kosza, przynieście je okuliście, bo może być potrzeba wysłania ich na badanie mikrobiologiczne),

- krople/maści do oczu (antybiotyki, przeciwwirusowe, krople nawilżające/gojące, przeciwzapalne) – na początku (przez 24-48 godzin) może być potrzeba stosowania nawet co godzinę w dzień i w nocy!

- leki podawane ogólnie – zwykle antybiotyki lub leki przeciwwirusowe,

- leki rozszerzające źrenicę (Atropina/Tropicamid) – podawane są głównie w celu zmniejszenia bólu oka i zapobieganiu zrostów tęczówki z soczewką,

- zastrzyki podspojówkowe – podawane na początku choroby w ostrej fazie przez okulistę (zwykle do 5 przez 5 dni). Podane pod spojówkę leki lepiej penetrują do oka niż krople, gwarantują wyższe ich stężenie w oku,

- jonoforeza z witaminą B – to metoda fizykoterapii, polegająca na wspomaganiu prądami wchłaniania leku – w tym wypadku witaminy B1. Najczęściej jest to 10 zabiegów (nie są refundowane, koszt to około 10 zł za zabieg + koszt zakupu witaminy w aptece); okulista może zalecić również suplementację witaminy B w formie tabletek (najczęściej witaminy B complex),

- naszycie błony owodniowej – przyszywa się ją na bloku operacyjnym do spojówki, która znajduje się na gałce ocznej tak, aby pokryła całą rogówkę. Owodnia wspiera gojenie (działa jak opatrunek), albo może zrastać się z okiem,

- soczewka kontaktowa „opatrunkowa” – w zasadzie to jest taka zwykła soczewka night & day. Zakłada się ją w przypadku niegojących się erozji (ubytków nabłonka rogówki) i owrzodzeniach, często u osób z brakiem czucia rogówki lub niedomykalnością powiek - sama taką miałam, musiałam nosić ją cały czas (dzień i noc) przez kilka dni,

- mechaniczne usunięcie nabłonka rogówki – stosowane w wybranych przypadkach np. w zakażeniach grzybiczych,

- przeszczep rogówki – ostateczność, w owrzodzeniach perforujących,

- częściowe/całkowite zszycie szpary powiekowej – może być stałe lub czasowe, w ciężkich zapaleniach ekspozycyjnych.


Fot. Wygojone ciężkie owrzodzenie rogówki z wrastaniem naczyń.


Zapalenie i owrzodzenie rogówki są uleczalne. Jednak może dojść do poważnego pogorszenia wzroku z powodu blizny, będącej następstwem owrzodzenia (jak na zdjęciu wyżej). Ważne jest niezwłoczne zgłoszenie się do okulisty w przypadku zauważenia u siebie ww. objawów i rozpoczęcie leczenia. Im wcześniej, tym lepiej.

6 komentarzy:

  1. Aneto ile lat walczysz z suchym okiem i co spowodowało erozję rogówki .

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Z zespołem suchego oka walczę około 20 lat. Erozję rogówki prawdopodobnie spowodowała niedomykalność powiek w nocy podczas snu, połączona z suchym okiem. Pozdrawiam :)

      Usuń
  2. Trzeba uważać na oczy. Ja też mam suche oko i stosuję krople, jednak stała praca przed komputerem nie wpływa pozytywnie na wzrok. Ciągle trę oczy i czuję dyskomfort. Po kroplach jest lepiej ale jak ich działanie się kończy to wszystko wraca. Ciekawy blog, pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. proponuję ładny makijaż na dzień, nawet do pracy przed kompem - wtedy nie będziesz tarła oczu bo szkoda make upu :) a tak bez żartów to Polpharma mają fajne kropelki które nie podrażniają, nie uczulają i silnie nawilżają, nie trzeba juz trzeć oczu.

      Usuń
  3. Dlaczego w ZSU wszyscy piszą o łagodzeniu objaw przez krople, zamiast pisać o sposobach leczenia itp.
    np nużeniec, który jest ciężko do wyleczenia, zapalenie stawów i wiele innych wiec jeśli idziesz do okulisty i on daje Ci na to tylko krople to Cie zlewa, zamiast podjąć leczenie.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Krople nawilżające nie leczą zespołu suchego oka, ich rolą jest łagodzenie objawów, czyli m.in. przynoszenie ulgi Twoim oczom, doraźna pomoc. Najczęściej etiologia (zespół przyczyn) jest wieloczynnikowa i nie da się wszystkiego wyleczyć, czy zmienić. Niestety podłożem ciężkiego ZSO są choroby autoimmunologiczne, również nieuleczalne.

      Usuń

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...